Q&A

To osoba prawna, której głównym celem jest gromadzenie majątku, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz zapewnienie ciągłości firmy przez pokolenia. W przeciwieństwie do spółek z o.o., jej celem nie jest tylko zysk, ale przede wszystkim ochrona kapitału przed rozproszeniem.

Tak, może zarządzać majątkiem, wynajmować nieruchomości, inwestować środki i uczestniczyć w spółkach.

Fundator może przekazać Fundacji Rodzinnej m.in.:

- Udziały i akcje w spółkach.
- Nieruchomości.
- Pieniądze i papiery wartościowe.
- Ruchomości (np. dzieła sztuki, flotę samochodową). Wartość mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego nie może być niższa niż 100 000 zł.

Fundacja rodzinna oferuje unikalny model opodatkowania:

- Brak podatku CIT od bieżących dochodów z działalności operacyjnej
(np. z dywidend, sprzedaży akcji czy najmu).
15% CIT płatne dopiero w momencie wypłaty środków do beneficjentów.
- Zwolnienie z PIT dla beneficjentów z tzw. "grupy zero" (najbliższa rodzina Fundatora).

Tak, to jedna z jej największych zalet. Majątek Fundacji staje się jej własnością i jest oddzielony od prywatnego majątku Fundatora. Oznacza to, że po upływie określonych terminów (zasadniczo 3 lata od wniesienia mienia), wierzyciele osobisci Fundatora nie mogą prowadzić egzekucji z aktywów Fundacji.

Nie. Fundator w statucie samodzielnie określa zasady zarządzania, może zasiadać w zarządzie lub radzie nadzorczej oraz ma decydujący wpływ na to, kto i na jakich zasadach otrzyma świadczenia.

Proces obejmuje zazwyczaj cztery etapy:

- Sporządzenie aktu założycielskiego lub testamentu u notariusza.
- Ustalenie statutu (kluczowy dokument określający zasady działania).
- Wniesienie funduszu założycielskiego.
- Złożenie wniosku o wpis do Rejestru Fundacji Rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Tak, ale w ograniczonym zakresie. Ustawa pozwala fundacji na tzw. dozwoloną działalność gospodarczą, która obejmuje m.in.:

- Wynajem i dzierżawę mienia.
- Przystępowanie do spółek handlowych i funduszy inwestycyjnych.
- Obrót papierami wartościowymi i instrumentami pochodnymi.
- Sprzedaż mienia (jeśli nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszej odsprzedaży).
- Udzielanie pożyczek beneficjentom lub spółkom, w których Fundacja ma udziały.

Główne koszty operacyjne to:

- Prowadzenie pełnej księgowości (tak jak w spółce kapitałowej).
- Obowiązkowy audyt majątku (raz na rok lub raz na 4 lata, zależnie od wielkości fundacji).
- Wynagrodzenia dla organów zarządzających (jeśli Fundator tak zdecyduje).
- Opłaty za prowadzenie rachunków bankowych i obsługę prawną.

Beneficjentem może być:

Osoba fizyczna (Fundator, członkowie rodziny, ale też osoby niespokrewnione).
Organizacja pożytku publicznego (np. fundacja charytatywna). To Fundator w statucie decyduje, kto, kiedy i na jakich warunkach otrzyma świadczenia (np. po ukończeniu studiów, osiągnięciu konkretnego wieku lub w formie comiesięcznej renty).

Tak. Statut może przewidywać warunki, po spełnieniu których beneficjent traci prawo do świadczeń (np. naruszenie zasad rodzinnych, wyrok karny czy marnotrawstwo majątku). Daje to Fundatorowi realne narzędzie dyscyplinujące kolejne pokolenia.

To jedna z największych zalet Fundacji – nic się nie zmienia w jej strukturze. Fundacja trwa nadal, a zarządzanie przejmują osoby wskazane w statucie (np. sukcesorzy lub profesjonalny zarząd). Dzięki temu unika się paraliżu decyzyjnego, który często występuje w spółkach podczas postępowań spadkowych.

Tak. Fundacja może zostać rozwiązana z przyczyn przewidzianych w statucie (np. upływ czasu, zrealizowanie celów lub decyzją Fundatora). W takim przypadku majątek pozostały po likwidacji trafia do beneficjentów. Należy jednak pamiętać o konieczności zapłacenia 15% podatku CIT od wartości rynkowej mienia likwidacyjnego.

To rewolucyjna zmiana: mienie wniesione do Fundacji Rodzinnej (po upływie 10 lat od wniesienia) nie jest doliczane do spadku przy obliczaniu zachowku. Dodatkowo, świadczenia wypłacone beneficjentom z Fundacji mogą obniżyć należny im zachowek. Chroni to firmę przed koniecznością spłaty olbrzymich kwot skłóconym spadkobiercom.